Veresiye satış yasal mı?

Veresiye satış hukuken ne demektir?

Veresiye satış, malın bugün teslim edilip parasının sonra ödendiği bir satış sözleşmesidir. Türkiye’de bu tür sözleşmeler genel olarak Türk Borçlar Kanunu’nun hükümlerine tabidir; bakkalda, kasapta, toptancıda yapılan günlük veresiye de bunun içindedir.

Satış sözlü de yapılabilir, ama sorun çıktığında neyin satıldığını ve ne kadar borç kaldığını göstermek senin üzerine düşer. Bu yüzden düzenli ve tarihli kayıt tutmak, veresiye satışın en önemli parçasıdır.

Kısacası veresiye vermek senin tercihindir; kime, ne kadar ve hangi şartla vereceğine sen karar verirsin. Şartları baştan açıkça konuşmak, yani tutarı, ödeme gününü ve varsa vade farkını müşteriyle netleştirmek, ileride doğabilecek anlaşmazlıkların çoğunu önler.

Tüketiciye taksitle satış gibi bazı satış türlerinde yazılı sözleşme gibi ek kurallar olabilir. Düzenli taksitli satış yapıyorsan bir avukata ya da mali müşavirine danış.

Veresiye satışta fiş veya fatura kesmek gerekir mi?

Genel kural olarak evet. Fiş veya fatura düzenleme yükümlülüğü ve KDV, ödemenin yapıldığı günde değil, malın teslim edildiği satış anında doğar. Para sonra gelecek diye satışı kayıt dışı bırakmak vergi açısından sorun yaratabilir.

• Veresiye satışta da fiş veya fatura düzenlenir; tahsilat ayrıca kaydedilir.
• Faturalı satışlarda faturanın ne zamana kadar kesileceği ve hangi belgenin gerektiği işletmenin durumuna göre değişir.
• Vade farkı ya da gecikme bedeli alıyorsan onun da vergisel sonucu olabilir.

Senin işletmene hangi belgenin, ne zaman gerektiğini en iyi mali müşavirin söyler. Ona düzenli olarak Excel raporu ya da ekstre göndermek işini kolaylaştırır.

Senet (bono) nedir, nasıl düzenlenir?

Senet, halk arasında bono denen belgedir: borçlu, belli bir tutarı belli bir tarihte alacaklıya ödeyeceğini yazılı olarak ve kayıtsız şartsız vaat eder. Büyük tutarlı ya da uzun vadeli veresiyede güvence olarak kullanılır.

Senedin geçerli olması için kanunun aradığı unsurlar bulunur. Genel olarak şunlar yer almalıdır:

• Belgenin üzerinde "bono" ya da "emre muharrer senet" ibaresi
• Belli bir tutarı kayıtsız şartsız ödeme vaadi (tutar rakamla ve yazıyla)
• Vade, yani ödeme günü
• Ödeme yeri
• Alacaklının, yani parayı alacak kişinin adı
• Düzenlendiği yer ve tarih
• Borçlunun imzası

Usulüne uygun düzenlenmiş bir senet, borç ödenmezse tahsilatı kolaylaştırır; icra takibinde daha hızlı bir yol açabilir. Ama eksik ya da hatalı doldurulmuş bir senet bu avantajı kaybedebilir. Hazır senet formları kırtasiyelerde satılır; emin değilsen doldurmadan önce bir avukata göster.

Yazılı kayıt ve müşteri onayı neden önemli?

Borç tartışmaya düştüğünde en güçlü elin, tarihli satırlar ve müşterinin bunları kabul ettiğini gösteren bir iz olur. Senet olmayan küçük veresiyelerde bu iz çoğu zaman düzenli ekstre ve müşterinin yazılı cevabıdır.

• Her satışı tarih, tutar ve ürünle o an yaz.
• Ayda bir müşteriye hesap ekstresi gönder.
• Müşterinin "doğru" ya da "ödeyeceğim" gibi yazılı cevaplarını sakla.
• Fiş, fatura ve ödeme dekontlarını kayıtla birlikte tut.

Baki Fast’ta seçtiğin dönemin PDF ekstresini gönderebilirsin. Müşteri de Baki Fast kullanıyorsa ortak hesap ile ikiniz aynı hesabı kendi telefonunuzda görürsünüz; kayıtlar herkesin gözü önündedir.

Zamanaşımı, faiz ve vade farkı hakkında bilinmesi gerekenler

Alacakların bir zamanaşımı süresi vardır; çok uzun süre istenmeyen bir borcun mahkemede istenmesi zorlaşabilir. Bu süre alacağın türüne ve duruma göre değişir, bu yüzden eski bir alacağın için kesin bilgiyi bir avukattan al.

Faiz ya da vade farkı almak istiyorsan bunu baştan müşteriyle konuşup anlaşmalı ve belgede açıkça göstermelisin. Satıştan sonra, habersiz eklenen bir fark hem tartışma yaratır hem de geçerliliği sorgulanabilir.

Paranın değerini kaybettiği dönemlerde eski alacağın bugünkü değerini görmek için enflasyon alacak hesaplama aracına, taksitli satışı planlamak için taksit ve vade hesaplama aracına bakabilirsin.

Ödenmeyen veresiye borcu nasıl istenir?

Önce kibar yollar denenir, sonra resmi yollar. Her adımda yazılı iz bırakmak, bir sonraki adımı kolaylaştırır.

1. Hatırlatma: Kısa ve kibar bir mesaj. Örnekler borç hatırlatma mesajları rehberinde.
2. Ekstre: Bütün satırları ve kalan bakiyeyi gösteren hesap dökümü.
3. Yüz yüze konuşma: Parça ödeme ya da yeni bir tarih üzerinde anlaşma.
4. İhtarname: Noter aracılığıyla gönderilen resmi uyarı; borcun ödenmesini ister ve bir tarih verir.
5. İcra takibi: Borç yine ödenmezse icra dairesi aracılığıyla başlatılan takip. Bu aşamada bir avukatla çalışmak çoğu zaman işini kolaylaştırır.

Hangi aşamada olursan ol, borcu başkalarıyla paylaşma. Bir kişinin borcunu panoya asmak, sosyal medyada ya da grup sohbetinde duyurmak kişisel bilgilerin gizliliği kurallarına (KVKK) aykırı olabilir ve sana ayrı bir sorun açabilir.

Baki Fast resmi muhasebe programı mı?

Hayır. Baki Fast, veresiye ve cari hesabı düzenli tutman için bir defterdir; resmi muhasebe programı değildir, fatura veya e-fatura düzenlemez ve fiş ya da faturanın yerini tutmaz. Yasal belgelerini her zamanki gibi düzenlemeye devam et.

Uygulamanın sağladığı şey, kimin ne kadar borçlu olduğunu, ne zaman ödediğini ve neyi aldığını tarihli olarak saklamak; bu kayıtları ekstre ve Excel olarak paylaşabilmektir. Bunlar mali müşavirinle ve müşterinle konuşurken elini güçlendirir.